Atlarla Engelleri Aşıyoruz

0
171
Urfa Yazar ve at eğitmeni

Atlarla Engelleri Aşıyoruz

Atla Terapi- Hipoterapi
ATLA TERAPİ VE HİPOTERAPİ

ATLA TERAPİ:Engelli şahsa , zorluklardan dolayı  yaşadığı hataların , atı bir terapi aracı olarak kullanmak hedefiyle üstesinden gelmesi amacıyla refakat  etmesi prosedürüdür. Atla terapi oturumları bireysel ya da kümeler ( 2 ile 5 birey ) durumunda yapılır. Atla terapide , at binme teknikleri tüketilir ; ama bu uygulama terapi görecek bireyin özel ihtiyaçlarına yanıt verecek nitelikte olması lüzumludur. Tedavinin net hedefi , bireyin oturumlar esnasında meydana çıkan problemleri ve arzuları ehemmiyete alınarak belirlenir.
Atla Terapi
HİPOTERAPİ : Atın sırt faaliyetlerini kullanarak fiziksel kabiliyetinin  iyileştirilmesi ve geliştirilmesi prosedürüdür. İşlem esnasında tedaviyi tatbik eden eksper ; bireyin psikolojik , duyusal ve sosyal tutumunu da göz önünde bulundurmalıdır.
Hipoterapi geniş manada atla tedavi edilmek demektir. Atın sırt hareketlerine araya girmek etmeksizin uyum dayanıklık manasındadır. Engelli at üstünde pasif kalarak kendini atın hareketlerine bırakır. Hipoterapi tek bireylik oturumlar durumunda yapılır.
Hipoterapi oturumlarına başlamadan evvelce bireyin ; uygulamaa khamlesinin bir sakıncası olmadığının sıhhat mercilerince onaylanması mutlaka lüzummektedir. Tedaviyi uygulayacak birey , engellinin rahatsızlığı ve lüzumsinimi arasında bir temas kurmak sureti ile tedavinin hedefinı ve oturum tarzına belirler.
Tedavi hedefi ve yolları ; hal cetvellerine ve rapor edera bağlı olarak eğitimciler doğrulusunda derli toplu olarak dşayetlendirmeye tabi tutulur.

HİPOTERAPİ UYGULAMASI KİMLER TARAFINDAN YAPILIR ?

• FİZYOTERAPİST
• KONUŞMA TERAPİSTİ
• İŞ – UĞRAŞI TERAPİSTİ
• ÖZEL EĞİTİM UZMANLARI
• ÖZEL AT EĞİTMENLERİ

TERAPİ AMAÇLI ATA BİNMENİN SAĞLADIĞI FAYDALAR :

FİZİKSEL: Atın hareketleri binicinin bedeni üstünde hareketli tesirlere sahiptir. At , engelli binicinin pelvis ve bedeninin insanın normal hareketlerine yakın bir biçimde hareket etmesine yardım eder. Bu özellik binicilerde , postür ve dengede artma , kas gücünde artma ve kas tonusunun normal seviyeye gelmesinde yardım eder.

DUYUSAL : Akıcı ve tempolu ismim atan at , binicinin ritim duygusunu oluşturması amacıyla lüzumlu ikazyı sağlar. Sert ismimlarla yürüyen at , binicinin duyusal girişi organize etmesine yardımcı olmak hedefi ile ikaz sağlar. At sırtında iken hareket keşfi , tüm beden bilincinin ilerlemesine yardım eder.

KOGNİTİF : At biniciye yeni bişiler öğrenebilmesi amacıyla motivasyon sağlar. Harfleri tarife ve sıralayabilme kafayarıları gibi eğitimsel hedefler binicilik tesirnlikleriyle tümleştirilebilir.
-1-
SOSYAL : Bireylere takım çalışması kapsamında akranları ile tesirleşimde bulunma imkanı sağlar. Binicilik ve buna bağlı oyun ve egzersizler hem keyifli , hatta motive edicidir.

DUYGUSAL : Korkuyu ve kaygıyi yenme kafayarısı ve binicilik ismimlarının kafayarılması , binicinin kendi sayısal dşayetini fark etmesini ve kendisine duyduğu saygının yükselmesinı sağlar. Binicilerin , gönüllülerin , atların ve personelin arasında ilerleyen temaslar , olumlu duyusal tecrübelere bir tüm oluşturur.

ATLA TERAPİNİN SINIFLANDIRILMASI

1 – TERAPİ AMAÇLI : At tesirnlikleri , fiziksel , psikolojik , duyusal , davranışsal , tesirleşimsel arıza ve uyumsuzlukların giderilmesinde bir yol olarak tüketilir. Atın bu terapi eyleminde kullanılması ama lisanslı sıhhat eksperleri ve alakalı eksperler doğrulusunda bir ekip biçiminde uygulanabilir.

2 – EĞİTİM : At ile alakalı faaliyetler , fiziksel , zihinsel ve psikolojik uyumsuzluklar hayat sürdüren engelliler amacıyla psiko – sosyal gelişim hedefi taşımakla birlikte engellinin seçtiği bu sporda yecildeklerini ilerletmesine de imkân sağlar. Önemli olan , uygulama içersinde ata binmeyi öğrenirken duyusal , davranışsal , psikolojik ve fiziksel hedeflerı da yerine getirebilmektir. At , bu hedeflera ulaşılmasında hususu ile alakalı güçlü bir motivasyon aracıdır.

3 – SPOR : Ata binme faaliyetleri , terapi hedefinın yanı sıra davetlilere ; yarışmalar ile yecildeklerini ispatlama imkanı verir

4 – ETKİNLİKLER ( REKREASYONEL AKTİVİTE ) : Fiziksel , zihinsel ve psikolojik uyumsuzlukları olan şahıslar , atla oluşturular faaliyetleri lüzumsinim duydukları ölçüde dinlenme ve hoş süre geçirme tecrübesi olarak kullanabilmektedirler. Burada esas olan , faaliyetin sosyal alanda , beden duruşlarında , hareket yetisini geliştirmede ve yinel manada hayat niteliğini çoğaltıcı ek avantajlar gerçekleştiren eğlendirici ve rahatlatıcı bir tecrübe olmasıdır. Bireyler , at ile alakalı bu faaliyetlere yalnızca eğlence hedefli biçiminde de katılabilir ve bunu bir sosyalleşme , destek ve itimat içerisinde yecildeklerini kullanarak yapılabilirler.

TERAPATİK AMAÇLI ATA BİNME

Terapatik gaye ile ata binme , psikolojik , fizyolojik , fiziksel ve sosyal alanda birçok yararı olup , birçok hasta grubuna uygulanabilmektedir. Genel olarak bu kümeler :

Kas hastalıkları
Omurilik yaralanmaları
MS
Down Sendromu
Gelişim anomalileri
Kafa travması
-2-

Serebral paralizi
Amputasyon
Spina bifida
Beyin kanaması
Otizm
Psikolojik arızalar
Duyma arızaları
Zeka geriliği
Görme arızaları
Öğrenme ve hususşma arızaları olarak söylenebilir.
Atla terapinin tesirlerini sıralayacak olursak :

• Doğru yürüyüş paterninin ilerlemesinde yardım eder.
• Pelvis ve kalça bölgesinin hareketliliğini çoğaltır.
• Baş ve beden denetimini artırarak , düzgün duruşu geliştirmeye yardım eder.
• Denge tepkilerinı uyararak beden dengesini geliştirmeye yardım eder.
• Kassal tonusuçoğalmaya yardımcı olarak kas gücüni geliştirmeye yardım eder.
• Eklem hareketliliğini geliştirir.
• Kalp – damar sistemini geliştirir , metabolizmayı ikaz eder.
• Solunum sistemini geliştirir.
• Spastisiteyi ve kontraktür oluşumunu azaltmaya yardım eder ve patolojik refleksleri azaltır ya da tamamiyle ortadan kaldırır.
• Mesane denetimini geliştirir. Bağırsağın itme faaliyetlerini uyararak bağırsak hatalarini azaltır.
• Sosyal tesirleşimi çoğaltır.
• Bireyde kendisine itimat duygusunu geliştirir.
• Bireye gevşeme duyusunu kazanmasında yardım eder.
• Yismim mutluluğunu kazandırır.

Terapitik gaye ile ata binme oturumları yinel olarak 5 ismimda gdhadiyilür:

• Atla tanışma
• Isınma
• Çalışma
• Gevşeme
• Vedalaşma

ATLA TERAPİ SEANSLARINDA BULUNMASI GEREKEN EKİP ELEMANLARI :

1. Seanslar esnasında manej içersindeki sistemi gerçekleştiren ve atı yönlendiren “at eğitmeni “
2. Seanslar esnasında binicinin itimatilirğinden mesul olan “ gönüllüler “
-3-
3. Eğitmenin direktifleri yönünde atı yönlendiren “ önder “
4. Programa alınan gruba göre alakalı “ meslek eksperı “ ( fizyoterapist , hususşma terapisti vs.. )

Ekibin her elemanının çalışma içersinde belirli yükümlülükleri bulunmaktadır ve
yükümlülüklerina göre belirli seviyelerde binicilik ve at bilgi kapasitesine ; ilaveten çalıştıkları kümelera ait özel verilere sahip olmaları lüzummektedir. Yine , ilk yardım sertifikası ekip elemanlarında olması lüzumen bir özelliktir.

ATLA TERAPİ PROGRAMINA KATILACAK BİREYLERDE VE UYGULAMALARDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR :

• At tesirnlikleri hareket içerir. Eğer hareket tesirnlikleri khamlecının işlevinde bir düşüşe sebep oluyorsa ya da olabilecekse , ağrıyı çoğaltıyor ise , hastalığın daha kötüye gitmesine sebep oluyorsa bu tesirnlik seçilmemelidir.
• At faaliyetlerinin özü at – insan temasıdir. Eğer bu temas khamlecı ya da ata zarar sağlıyorsa , atla oluşturular tesirnlikler kontraendikedir.
• At tesirnlikleri amacıyla özel bir etraf ve birtakım özel ekipmanlar bulundurmak lüzummektedir. Eğer , E.B.A.T. Standartlarında çalışan tesiste o an lüzumen ekipmanlar yoksa ya da etraf binicinin durumuni kötüleştiriyorsa at tesirnlikleri makul değildir.
• Ata binme tesirnlikleri her vakit potansiyel düşüşlere sebep olabilir. Genellikle düşüşler yerden 1.40cm-1.60cm uzaklıktan olur. Böyle bir düşüş bireyde varolan işlevsel arızatan daha büyüğüne sebep olabilir. Düşüş mümkünlülüğü üstünde büyük ehemmiyetetle durulmalı ve bazen atla terapinin makul olmadığı kararı verilebilmelidir.
• Atların etrafsinde çalışmak risklidir. En eğitimli at bile , korktuğu anda “dövüş ya da kaç “ içgüdülerinin önüne geçemez. Atlar , geniş hayvanlardır , acele hareket ederler ve ona hemen yanıt veremeyen khamlecılar amacıyla tehlikeli olur.
• At tesirnlikleri takım işidir. Takım üyelerinin eğitimi , performansı , tesirleşim yecildekleri itimatilir ve tesirli bir oturumın ana noktalarıdır.
• Hiçbir vakit unutulmaması lüzumen , atla terapi oluşturular başka terapi tekniklerine yardımcı bir tesirnlikdir. Atla terapi uygulamaı amacıyla hiçbir vakit asıl tedavi teknikleri terk edilmemelidir.
• BİNİCİ POZİSYONLARI
§ Her binici en makul biniş pozisyonunu elde etmeye çalışır. Bu hal engelli binicilerde de değişik değildir. Her binici amacıyla en doğru pozisyon daha iyi dengeyi sağlayabilme ve at ile harmonik hareket yapabilmesiyle olur. Vücut düzgünlüğü ne kadar iyi sağlanırsa terapatik yarar da o miktarda artmış olur.
• Arkadan bakıldığında binici oldukça dik pozisyonda oturmalıdır.
• Yandan bakıldığında binici en dik postürde oturuyor olması lüzumludir.
• Binici bacaklarını oldukça uzatarak oturması amacıyla cesaretlendirilir. Gerekiyorsa daha makul bir eyer tercih etmek lüzumebilir.
• Hatırlanması lüzumen en mühim şey , binicinin pozisyonu , onun pozisyonunu kısıtlayan engeli , atın postürü ve sarfedilen ekipmanlardır. Bütün şunların denetimi gerçekleştirdikten sonra binicinin pozisyonu iyileştirilmeye çalışılır.

• ATA BİNDİRME VE İNDİRME YÖNTEMLERİ

ATA BİNDİRME YÖNTEMLERİ :
• Yerden bindirme
• Rampadan standart bindirme
• Bacak kaldırma metodu ile bindirme
• Bacağı atın cidagosu üstünden geçirerek bindirme
• Yükseltilmiş rampa binişi
• İki birey ile kaldırma binişi
• Lift sistemi
• Tek birey kaldırma
§ ATTAN İNDİRME YÖNTEMLERİ :
• Bacağı atın sağrısı üstünden geçirerek indirme
• Bacağı atın cidagosu üzeriden geçirerek indirme
• Bacağı atın sağrısı üstünden geçirerek rampaya iniş
• Lift ile indirme
• YARDIMCI MALZEMELER
§ Toklar
§ Eyerler
§ Başlık
§ Dizginler
§ Üzengiler
§ Pedler
§ Kolonlar
§ Diğer malzemeler
• Pelvisi destekleyen kemerler
• Bel kemerleri
• Ağırlık taşıma platformu
• El tutma yeri
• Boyun kemeri
• Değişik destek yelekleri
• At seçimi :

Terapi atı kabul edici – uysal olması lüzumludir.
Terapi atı itimat edilir olması lüzumludir.
Terapi atı beklenmedik davranışlarda bulunmamalıdır.
Terapi atı ilgisini verebilen at olması lüzumludir.
Terapi atı öğrenme talebi olan at olması lüzumludir.
Terapi atı atletik olması lüzumludir.
Terapi atının dengesi iyi olması lüzumludir.
Terapi atı ileri gidici olması lüzumludur.

TAYFUN TAŞKIN hipoterapi, Adaptif biniş, engelliler, özel bireyler, binicilik antrenörü , ŞANLIURFA, Bahçe şehir  okulları

CEVAP VER