Feodal Yapı Şanlıurfa’da Bitti mi?

6
193
Feodal Yapı
Feodal Yapı Şanlıurfa'da Bitti mi?

Feodal Yapı Şanlıurfa’da Bitti mi?

  Şanlıurfa denilince aklımıza feodal yapının yoğun olarak yaşandığı bir yer olarak  geliyor. Bu yapıda devlet yanlısı olan aşiretler olduğu gibi, devlete karşı duruş sergileyen, aşiretler de mevcut. Hatta özellikle 80’li yıllarda aşiretler arası ve aşiret-örgütler arası,  çatışmalar sıkça yaşanmış olup,  can kayıpları da vardır.

  Tabi bu arada , Aşiretlerde, her zaman için homojen bir yapı olmayabiliyor. Bazen,  çoğunluğun görüşüne aykırı hareket eden, aşiret bireyleri de çıkabiliyor.

  Aşiret yapıları, eskisi gibi toprak ağalarının kontrolünde değil. Ama siyasi gücü ve  parası çok olan, yeni ağa tipleri diyebileceğimiz kişiler gündemde. Aşiret mensupları bu kimselerin etrafında toplanıp, amaç birliği çerçevesinde, ilerisi için uğraş veriyor.

  Devletimizin feodaliteye bir bakıma izin verdiği söyleniyor. Çünkü feodalite ile insan topluluklarını  yönetmek ve yöneltmek  daha kolay geliyor olsa gerek. Urfa’da feodalitenin devletimize başka getirilerinin de olduğuna inanıyorum. Aynı zamanda Urfa, stratejik yönden hassas bir konumda yer alıyor. Eğer durum bunlardan ibaret ise, bu Urfa için özel bir durum.

  Bir aşirete mensupluk, tanınma ve saygınlık vesilesi sayılıyor burada. Ancak bu özel yapılar da kendi içerisinde, bir kazan gibi, kaynayabiliyor. Aşiretlerde, çekememezlik ve dedikodu, bazen had safhada olabiliyor.

  Dedikodu olayının, burada yıkıcı bir etkisi söz konusu. Düşünsenize başka yerlerde 3-5 kişinin arkanızdan, aleyhinize konuşmasından rahatsız olabiliyorsunuz. Burada ise sayısı binleri bulan, koca bir aşiret karşınızda duruyor (Tabi kendi aşiretiniz). Ne kadar rahatsız edici bir durum olduğunu, varın siz tasavvur edin. Bu aşiret içi yoğun dedikodu trafiği de ancak özel anlaşmazlıklar ve sorunlar olduğunda gündemde.

  Urfa’da  erkekler arası kavgalar da ilginç görünüyor. Batıda, genelde kavgalar iki kişi arasında olur ve  ayırmaya çalışırlar. Burada ise kavgalar, 10’lu-20’li gruplar arasında olabiliyor; hem de taşlı, sopalı. Buyurun ayırabilirseniz ayırın. Bazı Urfalıyım diyen insanlar bile bu durumdan rahatsız.

Akraba Evliliğinde Feodal Yapı Etkisi

  Burada akraba evlilikleri,  başka yerlere nispeten daha yaygın. Amca çocukları, hala, teyze ve dayı çocukları ile evlenilmesi daha olumlu sayılıyor. Urfa’da;  ‘yabancıya gitmesin’ anlayışı hakim. Ancak ilginçtir, akraba evliliğinden olup, doğan çocuklar nadiren sakat çıkıyor. Bu da anlaşılabilir bir şey değil.

  Genelde akraba evliliği yapan kişiler, mutlu görünüyor. Bu anlayış ta, yeni nesil ile birlikte, yavaş yavaş değişmekte. “Akraba evliliği” anlayışı yok olmakta.

Feodalite İle İlgili İlginç Noktalar

  Feodal yapı, dışarıdan gelen insanlar için, mistik bir görüntü oluşturmakta. Yabancı turistler bile, mistik havanın etkisinde. Tekrar tekrar gelen ve Urfa için, övgü dolu sözler söyleyen, turistler de çok sayıda bulunmakta.

  Feodal yapının içinde, herkes birbiri ile olumlu ya da olumsuz ilgilenmekte. Bu, başka yerler için  pek de alışılagelmiş bir durum değil.  Bu yapı, yok olmaya yüz tutmakla beraber, tamamen yok olması için, on yıllar gerekiyor. Aşiret bağları gevşemekle birlikte bu;  ‘tam gelişim’ için yeterli değil.

  Yüksek sayıda mülteci gelmesiyle, şehirde bir yozlaşma da söz konusu. Mülteciler ile şehir halkının kaynaşma süreci devam etmekte. Bu sürecin olumlu geçmesi için,  tarafların sağduyulu olması gerekiyor. Ancak zaman zaman ortalık geriliyor.

  Bilirsiniz; birçok yerde insanlar, “Ben daha iyi bilirim” havasındadır. Bu  hava, aslında kişinin kültürel ve zihinsel gelişimini olumsuz etkiler. Maalesef Urfa’da bu durum daha bir yaygın; özellikle düşük eğitim seviyesine sahip kimselerde. Bu insanlar bilginin okyanus, kendi bilgilerinin ise bir damla olduğunu kabullenemiyorlar. Bunu kabul edebilenler ise gerçekten bilgili kesim olsa gerek.

  Sokrates bile “Bildiğim tek şey, hiçbirşey bilmediğimdir.”  Dediğine göre önceki ifadenin de haklılık payı mutlaka vardır.

Fosilleşmiş Olumsuz Düşüncelerin Yıkılması Gerekir

  “Ben her şeyi bilirim” ve “Ben daha akıllıyım” felsefesine sahip olan insanlar, bu zaaflarını yenerlerse, kişisel ve toplumsal gelişim daha hızlı olabilir. Bu fosilleşmiş düşüncelerin, kazınması gerekiyor.

  Çok ilginçtir ki Urfa’da Yahudi, Ermeni ve Yezidi kesimler, asimile olmuş ya da ortamı kabullenmiş biçimde, herhangi bir olumsuzluk olmadan, halk ile iç içe yaşıyorlar.

  Burada herhangi bir aşiret mensubu olmayan, çekirdek aile veya geniş aileler de mevcut. Aşiret mensuplarına göre daha sakin hayatları var bu ailelerin.

  Feodalitenin olumlu bir tarafı da yok değil aslında. Bu yapı insanları, suç unsurlarından uzaklaştırıyor. İnsanlar, daha kontrollü olmak zorunda kalabiliyor. Aşiretler bir nevi “oto kontrol” sağlamış sayılıyor. Bu sayede örgüt suçları, alt seviyeye iniyor. En azından devlete karşı işlenen suçlarda bu böyle. Hatta daha ileri gidelim; kişisel suçlar da azalma eğiliminde.

  Bir nokta da, aşiretlerce bazı suçların üstü kapatılıp gizlenmesidir.  Bu durum “aşiretimiz lekelenmesin” anlayışından kaynaklanmaktadır. Bu da çözülmesi gereken başka bir sorun.

6 YORUMLAR

  1. Feodaliteye çok iyimser bir yaklaşımda bulunmuşsunuz.Türkiye de birçok açıdan sonuncu olduğumuz gerçeğinin en büyük nedeni feodalitedir.Urfa da feodalite hakim güçler tarafından desteklenmekte buda Urfa’yı her bakımdan geri bırakmaktadır.Feodalizmin hiçbir faydası yoktur sadece köşe başlarını tutan derebeylerin işlerine gelmektedir

    • Arkadaşım yorumunuz aşırı gerçekçi oldu. Biraz da iyi taraflarından bakabilmeli insan. O kadar esnetsem de, yazımda olumsuzlukları da görebilirsiniz. Bakış açısına baģlı bence.

  2. Yerinde tespitler, doğru tetkikler…
    Aslında feodal yapının yok edilmesi değil, ıslah edilmesi gerekli çünkü aile dayanışması iyi bir şeydir ve en büyük aşiret mensubu da Peygamber Efendimizdir. aşiretlerin Osmanlı’da devlet yönetiminde payı bile vardır ama günümüzde suistimaller olduğundan feodal yapı denince genellikle olumsuz çağrışımlar yapıyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.