Şanlıurfa’da Sosyal ve Kültürel Değişim

4
168
Urfa haber Şanlıurfa'da Sosyal ve Kültürel Değişim
Şanlıurfa'da Sosyal ve Kültürel Değişim

Şanlıurfa’da Sosyal ve Kültürel Değişim ve buna ilişkin tespitler

Belli bir dönem içinde toplumda ve insanda gözlenen farklılıklar değişime kavramı ile dile getirilmektedir. Toplumsal değişme toplumda meydana gelen farklılaşmayı anlatır. Toplumsal değişme büyük oranda manevi ve kültürel bir olay olduğu gibi sosyal, ekonomik, fiziki, teknolojik pek çok somut faktörü içinde barındırmaktadır. Değişim bir uzun bir süreçtir. Etkileri hemen görülemeyebilir. Ancak zamanla eski ile yeni karşılaştırıldığında anlaşılır. Şanlıurfa’da Sosyal ve Kültürel Değişim özelinde bakıldığında eski-yeni karşılaştırması yapılarak aşağıdaki sonuçlara varılmıştır.

1- Aile büyüklüğünde bir azalma görülmektedir. Bu da aile yapısın çekirdek aile yapısına dönüştüğünü, modern aile yapısının benimsendiğinin bir göstergesidir. İç içe geçmiş büyük aile (baba-anne-kardeşler) ile yaşayan yeni evli çiftlerin birlikte yaşamaktan kaçındığı görülmektedir.

2- Aile içi otorite, erkek egemen bir yapıdan eşitlik bir yapıya doğru dönüşmektedir. Babanın çekirdek aileye geçiş süreci ile birlikte baba aile içi reislik/egemen rolünü erkek evli oğlu/oğulları ile paylaşmaktadır. Ailenin yapısal değişimi ile birlikte günümüzde aile reisinin erkek olmasından sıyrılarak az da olsa kadın aile reisi olarak görülebilmektedir. Yani kadın aile içinde statü kazanmaya başlamış ki bu da aile içi yönetiminde söz sahibi olmasına neden olmaktadır.

Şanlıurfa’da Sosyal ve Kültürel Değişim en büyük etki AİLE de olmuştur

3- Aile içi görev ve sorumluluk paylaşımı da değişime uğramıştır. Geçmişten günümüze değişimin yönü, aile içi görev ve sorumlulukların geleneksel cinsiyetçi rol dağılımından, modern rol paylaşımına doğru gitmektedir. Örneğin; ailelerde ev ile ilgili konularda veya çocuğun geleceği gibi hayati konularda eskiden erkek egemen bir görev tanımı varken yani erkekler karar verirken günümüzde kadın ve erkeğin birlikte karar vermesi daha yaygın görülen bir davranış biçimidir.

4- Ataerkil ya da diğer bir deyimle erkek egemen toplumlarda ya da ailelerde baba evine yakın bir yerleşim söz konusudur. Daha önce araştırmalarda sosyologlar tarafından tespit edilmeyen ya da edilmemiş kız evine yakın bir yerleşim, özellikle kentleşmiş ailelerde göze çarpmaktadır.

5-Urfa ilinde de Tanışarak evliliklerin sayısı artmakta, görücü usulüyle evliliklerin sayısı ise azalmaktadır. Hatta görücü usulü evlilikler kitle iletişim araçlarının da etkisi ve yönlendirmesi ile yeni toplum yapısında “eski adet” olarak karşılanmakta hatta reddedilmektedir. Bu arada İnternet aracılığı ile tanışmalar ve evlilikler de yeni, modern,olağan bir olgu olarak ortaya çıkmaktadır.

6- Resmi nikâhla evlilik, dini nikâhla evliliğe göre artmış olduğu ve dengenin resmi nikâh lehine değiştiği görülmektedir. Hem dini hem resmi nikâh yapma oranlarının kısmen de olsa azaldığı görülmektedir. Son olarak dini nikâh tercih etme oranının önemli ölçüde azaldığı görülmektedir.

7- İstenilen şekilde yürümeyen evliliklerin daha önceki aile yapılarında, çevre baskısı nedeni ile sürdürülmeye çalışılması, dış kimselere belli ettirilmemesi çabası vardı. Fakat aynı durum günümüz toplumunda boşanma ile sonuçlanmakta ve bu hem kadın hem erkek tarafından olması gereken olarak kabul edilmektedir.

8- Türkiye’de toplumsal yapı hızlı kentleşme ile birlikte değişmektedir. Türkiye genelinde değişime paralel ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak Şanlıurfa aile yapısında da gözle görülebilir bir değişim söz konusudur.

Yrd. Doç.Dr. Hasan ÇİFTÇİ

Şanlıurfa Halk Oyunları Ve Urfa Sıra Gecesi

Urfa haber

 

4 YORUMLAR

  1. 3 yıl önce ziyaret etmiştim şanlı urfayı. Gerçekten muhteşem bir şehir ve tarihi dokusu çok hoş. Fakat şehir gittikçe modern yapıların esiri olurken doğal ve tarihi güelliklerin korunmasında geri kalıyor. Bu güzellikleri korumak adına özel uygulamalar şart

  2. Urfanın kültürel degisimi başı kişilere göre yok oluyor bazılarına göre ise hizla değişiyor ama urfa yöresi kültürüne herdaim bir değişiklik katarak kültürünü geliştirmeye çabalıyor urfa kültürü ve yöresi hicbir zaman yok olmaz…

  3. Urfanın kültürel degisimi başı kişilere göre yok oluyor bazılarına göre ise hizla değişiyor ama urfa yöresi kültürüne herdaim bir değişiklik katarak kültürünü geliştirmeye çabalıyor urfa kültürü ve yöresi hicbir zaman yok olmaz…

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here